Akıllı Sözleşmeler Tanımı, İşleyişi ve Klasik Sözleşmelerden Farkı

Akıllı Sözleşme Kavramı

Akıllı sözleşmeler, tarafların önceden belirlediği sözleşme koşullarının gerçekleşmesi halinde yine önceden belirlenen edim borçlarını otomatik olarak yerine getiren dijital formda oluşturulmuş sözleşmelerdir. Bu kendiliğinden tetiklenen sistemin temelinde blockchain teknolojisinde de bulunan “eğer… ise, o halde” prensibi bulunmaktadır. Dolayısıyla tarafların edim borçlarını otomatikmen ifa ederler ve taraflara ifa güvencesi sağlarlar; bu yönüyle akılı sözleşmeler yeni nesil alternatif bir icra yöntemi olarak da değerlendirilir.

Akıllı Sözleşmelerin İşleyiş Döngüsü

Akıllı sözleşmelerin işleyişi dört evreden oluşur, bu aşamalar: yaratma, bekleme, gerçekleşme ve sonuçlanmadır. İlk evre yaratma evresidir, bu evrede sözleşmenin koşulları belirlenir, kodlanır ve kaydedilir. İkinci evre bekleme evresidir,  dış sistemden (oracle servisleri) veri elde edip belirlenen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirir. Üçüncü evre gerçekleşme evresidir, şartların oluşmasıyla sözleşme otomatikmen tetiklenir devir ve transferler gerçekleşir. Dördüncü ve son evre sonuçlanma evresidir devir ve transferler dağıtık defter sayesinde paydaşlara dağıtılır. Bu döngü sayesinde sözleşme aracısız hatasız masrafsız ve hızlı bir şekilde gerçekleşir.

Akıllı Sözleşmelerin Klasik Sözleşmelerden Farkı

 Akıllı sözleşmeler de klasik sözleşmeler gibi tarafların iradeleriyle kurulur fakat klasik sözleşmeden ayrılan tarafları bulunur: İlk fark sözleşme dilidir. Akıllı sözleşmeler kodlama diliyle yazılır ve tamamen algoritmik dizilişten ibarettir, bu sebeple sözleşme üzerinde yorum yapmak mümkün değildir. Bir diğer fark gizlilik üzerinedir, klasik sözleşmeler genelikle iki taraflıdır ve sadece bu iki taraf sözleşmeye vakıftır, akıllı sözleşmelerde ise kodlar blokzincir veritabanına kaydedilir dolayısıyla klasik sözleşmeler kadar gizli olamazlar. Klasik sözleşmelerde bir ifa ve icra süreci bulunur, akıllı sözleşmelerde ise bu eylemler otomatikmen yerine getirilir.